Ogrodzenia elektryczne
W wielu gospodarstwach do grodzenia pastwisk wykorzystywane są pastuchy elektryczne w formie dwóch lub trzech przeciągniętych równolegle drutów, z których najwyższy znajduje się na wysokości ok. 1 m. Ogrodzenie takie zapobiega rozchodzeniu się wypasanych zwierząt, ale nie zabezpiecza ich przed dużymi drapieżnikami, które mogą takie ogrodzenie przeskoczyć lub się pod nim przeczołgać.
Dla ochrony inwentarza przed drapieżnikami należy stosować pastuchy odpowiednio zmodyfikowane. Najlepszym rozwiązaniem są pastuchy składające się nie z linek, lecz z taśm o szerokości 3-4 cm. Na jedno ogrodzenie powinno składać się 6, a nawet 7 taśm. Dolne 2-3 taśmy powinny być rozmieszczone co 25 cm, wyższe co 30 cm. Najniższa taśmę należy umieścić ok. 15-20 cm nad podłożem, w okresie wegetacyjnym trawa pod takim pastuchem powinna być regularnie wykaszana dla uniknięcia przepięć prądu.
Nowym zalecanym rozwiązaniem, które z powodzeniem testowano w USA zarówno w wolierach jak i na pastwiskach, jest połączenie fladr i klasycznego pastucha elektrycznego. Fladry rozwieszane są na tych samych słupkach co pastuch elektryczny, na wysokości 70-75 cm nad ziemią. Pastuch składa się z trzech linek (ewentualnie taśm), najniższa linka wisi 15 cm nad gruntem (tam gdzie kończą się wstążki fladr), druga linka na tej samej wysokości co sznurek, do którego przyszyte są fladry, natomiast trzecia linka na wysokości 100 cm nad gruntem. Rezultaty testów wskazują, iż jest to metoda 2-10 razy bardziej skuteczna, niż fladry lub pastuch wykorzystywane oddzielnie.
Jeśli do dyspozycji jest tylko pastuch z linek, trzeba je instalować jeszcze gęściej. Najniższy przewód pastucha należy umieszczać na wysokości 10-15 cm nad podłożem, ostatni na wysokości nawet 2 m. Do wysokości ok. 1,5 m przewody powinny być umieszczone w odległości 15 cm, natomiast odległość pomiędzy przewodami umieszczonymi wyżej może wynieść do 20 cm. Opcjonalnie można stosować podłączoną do elektryzatora siatkę metalową o wysokości 1,2 m a powyżej niej dodatkowe ciągi przewodów. Zaleca się by napięcie na linii ogrodzenia wynosiło co najmniej 4500 V.
Ogrodzenia elektryczne mogą być też stosowane w kombinacji z ogrodzeniami siatkowymi. W takim przypadku przewody umieszcza się nad ogrodzeniem siatkowym o wysokości 1,2 m. Dodatkowo jeden przewód rozciąga się na wysokości 10–15 cm nad ziemią po zewnętrznej stronie ogrodzenia.
Pastuch elektryczny z gęsto rozmieszczonych taśm (Fot. W. Śmietana)
Kombinacja ogrodzenia siatkowego i pastucha elektrycznego
Pastuch elektryczny dostosowany do ochrony inwentarza przed dużymi drapieżnikami (źródło: S. Nowak i R.W.Mysłajek Poradnik ochrony zwierząt hodowlanych przed wilkami)
