Korzyści z obecności wilków

Naturalne ekosystemy mają ogromny wkład w szeroko pojęty dobrobyt człowieka. Tworzą przestrzeń do naszego życia, zaopatrują nas w żywność, wodę i surowce do produkcji różnorodnych wyrobów, regulują klimat i wreszcie dostarczają szeregu kulturowych atrakcji, włączając w to zarówno przestrzeń do rekreacji, jak i intelektualną i duchową inspirację. Wilki będące integralnym elementem naturalnych ekosystemów również dostarczają szeregu korzyści tzw. usług ekosystemowych.

Najważniejsze usługi ekosystemowe dostarczane przez wilki związane są z ich drapieżnictwem. Wilki polują na wiele gatunków dzikich ssaków, wpływając na ich liczebność i modyfikując zachowanie. Tam gdzie żyją wilki, jelenie i sarny osiągają niższe zagęszczenia, żerują w jednym miejscu krócej, a podczas żerowania poświęcają więcej czasu na obserwację otoczenia. Jelenie i sarny, żywiąc się roślinami drzewiastymi mają ogromny wpływ na lasy. Szczególnie w lasach gospodarczych wyrządzają ogromne szkody w uprawach i młodnikach. Leśnicy co roku wydają na ochronę lasu przed kopytnymi od 100 do 150 mln złotych. Wilki zjadające jelenie i sarny są sprzymierzeńcami leśników.

Nadmierny rozwój populacji dużych roślinożerców ma negatywny wpływ na różnorodność biologiczną w lasach, powodując wycofywanie się z dna lasu gatunków wrażliwych na zgryzanie (np. geofitów, kwitnących roślin zielnych), a rozprzestrzenianie się gatunków bardziej odpornych (np. traw). Utrudniona jest naturalna sukcesja i wzrost wielu gatunków drzew, zmniejsza się liczebność i różnorodności owadów, małych ssaków oraz ptaków, zależnych od roślin runa i nasion drzew oraz obecności gatunków drzew wrażliwych na zgryzanie i ospałowanie.

Wzrost zagęszczenia dzikich jeleniowatych w lasach powoduje też znaczący rozwój populacji kleszczy, co przyczynia się do zwiększania się liczby zachorowań ludzi na boreliozę oraz odkleszczowe zapalenie opon mózgowych.

Jelenie, a szczególnie dziki  potrafią wyrządzać istotne szkody w uprawach rolnych, w 2018 r. PZŁ i Lasy Państwowe wypłaciły rolnikom 91 mln zł odszkodowań. Dziki odpowiedzialne są również za roznoszenie chorób dziesiątkujących hodowle świń (Afrykański Pomór Świń). Państwo płaci myśliwym za redukcje populacji dzików.

Koszt redukcji w wyniku której zabito w 2018 r. 302 tys. dzików wyniósł 692 mln zł. W 2019 r. myśliwi zastrzelili 275 tys. dzików, otrzymując znacznie więcej, bo po 650 zł za lochę i 300 zł za samca oraz ponadto 112 zł zwrotu kosztów asekuracji.  Tymczasem wilki wykonują taką pracę za darmo: 1 wilk zjada około 20 - 40 dzików/rok, 2 000 wilków – 40 do 80 tys. dzików. 

Wraz z rozwojem populacji dzikich zwierząt kopytnych rośnie też liczba wypadków na drogach biegnących przez lasy. W Europie rocznie zachodzi ponad 500 tys. kolizji z udziałem tych zwierząt, w których 30 tys. osób odnosi obrażenia, a szkody materialne szacuje się na miliard Euro. W Polsce w 2018 r. było: 195 zdarzeń z udziałem zwierząt, 229 osób rannych i 10 ofiar śmiertelnych. Drapieżnictwo wilków stanowi zatem istotny mechanizm wspomagający ograniczanie opisanych negatywnych zjawisk towarzyszącym wzrostowi populacji zwierząt kopytnych. 

W Polsce Skarb Państwa wypłaca odszkodowania za szkody wyrządzane przez bobry. Ich wartość wyniosła w 2018 r. około 25,3 mln złotych. Dla porównania odszkodowania za ataki wilków na inwentarz wyniosły 1,1 mln zł. Pomimo zezwoleń na redukcje populacji bobrów, myśliwi nie chcą wykonywać odstrzałów. Wilki natomiast bardzo chętnie zjadają bobry. W niektórych regionach kraju stanowią one ponad 20% biomasy konsumowanego przez wilki pokarmu.

Poważnym problemem dla dzikich zwierząt, między innymi tych mieszkających w parkach narodowych i rezerwatach, jest drapieżnictwo ze strony wałęsających się psów i kotów zabijających wiele rzadkich i chronionych gatunków. Jak wykazują badania nad składem diety wilków, eliminują one ze środowiska naturalnego tych udomowionych drapieżców.

Pozostałości ofiar wilków dostarczają pokarmu wielu zwierzętom należącym zarówno do gatunków rzadkich (niedźwiedź, ryś, żbik, bielik, orzeł przedni, orlik krzykliwy, dzięcioły), jak i częstszych (borsuk, kuna leśna i domowa, łasica, gronostaj, lis, kruk, sójka, sikorki), a podaż takich resztek na przedwiośniu pomaga przetrwać wielu z tych organizmów. Wilki żerując na padłych dzikich zwierzętach o grubej skórze (np. żubrach, dzikach) umożliwiają dostęp do ich tkanek innym, mniejszym padlinożercom.

dr hab. Sabina Nowak


 

Przekaż 1% podatku na rzecz stowarzyszenia.

Dowiedz się więcej.



Nasz profil na Facebook Nasz profil na YouTube

Projekt i wykonanie: maszyna.pl
English
Polski