Aktualności

2017-07-23 | Złe projekty zmian prawa łowieckiego

Twardorzeczka, 23 lipca 2017 r.

 

Uwagi Stowarzyszenia dla Natury „Wilk”

do

projektu z dn. 19 lipca 2017 r. Rozporządzenia Ministra Środowiska zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustalenia listy gatunków łownych

oraz

projektu z dn. 19 lipca 2017 r. Rozporządzenia Ministra Środowiska zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne

 

Projekty z dn. 19 lipca 2017 r. rozporządzeń Ministra Środowiska zmieniające Rozporządzenie w sprawie ustalenia listy gatunków łownych oraz Rozporządzenia w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne, mają na celu m.in. uregulowanie statusu prawnego szakala złocistego Canis aureus. W opinii Stowarzyszenia dla Natury „Wilk” proponowane rozwiązania, czyli (1) wpisanie szakala złocistego na listę gatunków łownych oraz (2) ustanowienie okresu polowań na ten gatunek od 1 sierpnia do końca lutego, a na terenach obwodów łowieckich, na których występuje głuszec lub cietrzew lub prowadzono w ostatnich latach kalendarzowych zasiedlania zająca, bażanta lub kuropatwy – przez cały rok, są błędne i nie powinny zostać wprowadzone.

Ponadto uważamy, że wprowadzenie całorocznego okresu polowań na dziki oraz przedłużenie okresów polowań na samice i cielęta jeleni oraz daniele, bez jednoczesnego usunięcia z Ustawy Prawo Łowieckie zapisów (Art. 13) nakazujących dzierżawcom i zarządcom obwodów dokarmianie zwierzyny, oraz bez wprowadzenia ostrych limitów dotyczących ilości i rodzaju karmy dostarczanej na karmowiska i nęciska, nie przyczyni się do zmniejszenia zagęszczeń populacji tych gatunków.     

 

Uzasadnienie

(1)   Szakal złocisty jest uwzględniony w załączniku V Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (tzw. Dyrektywy Siedliskowej Unii Europejskiej). Oznacza to, że jego pozyskanie ze stanu dzikiego i eksploatacja może podlegać działaniom w zakresie zarządzania. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z Dyrektywą, państwa członkowskie UE mają obowiązek utrzymania właściwego stanu ochrony gatunków także z załącznika V. Dlatego też, pozyskanie tych gatunków jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy nie zagraża utrzymaniu lub uzyskaniu właściwego stanu ochrony.  Dotychczas w Polsce stwierdzono szakala złocistego zaledwie siedem razy (Kowalczyk i in. 2015, Kowalczyk 2017), przy czym nie potwierdzono żadnego przypadku rozmnażania się tego gatunku. W Polsce nie prowadzono dotąd jakichkolwiek badań nad ekologią szakala, w tym nad składem jego pokarmu. Nie istnieją więc naukowe podstawy do podejmowania rzetelnych decyzji związanych z zarządzaniem populacją tego drapieżnika. Z całą pewnością można stwierdzić tylko to, że szakal złocisty kolonizuje Polskę w sposób naturalny, gatunek znajduje się tu na skraju zasięgu występowania w Europie, a jego liczebność jest tu bardzo niska. W takim przypadku zabicie nawet pojedynczych osobników będzie miało istotne znaczenie dla rozwoju populacji, a w konsekwencji dla osiągnięcia właściwego stanu ochrony w przyszłości (Trouwborst et al. 2015).

(2)   Błędem jest stwierdzenie zawarte w projekcie zmian Rozporządzenia w sprawie ustalenia listy gatunków łownych mówiące o tym, że „wpisanie szakala złocistego na listę gatunków zwierząt łownych znacząco umożliwi poznanie biologii tego gatunku w Polsce, choćby dzięki corocznej inwentaryzacji zwierząt łownych”. Inwentaryzacje łowieckie nie są metodą naukową, a ich wiarygodność w zakresie prawidłowej oceny liczebności gatunków była wielokrotnie podważana.

(3)   Nieprawdziwe jest twierdzenie, iż brak uwzględnienia szakala na liście gatunków łownych nie pozwala na podjęcie badań naukowych nad tym gatunkiem. Jego sytuacja prawna jest tożsama z sytuacją wielu innych gatunków zwierząt nie wpisanych zarówno na listę gatunków łownych, jak i na listę gatunków chronionych, w odniesieniu do których prowadzone są badania naukowe (chociażby z nornicą rudą). Obecnie gatunek ten jest objęty zapisami Ustawy z dn. 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 1997, Nr 111, poz. 724 z późn. zmianami), a jego wykorzystanie w badaniach naukowych reguluje Ustawa z dn. 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych (Dz.U. 2015, poz. 266). Wskazywana w uzasadnieniu projektu możliwość chowu i przetrzymywania szakali w hodowlach zamkniętych (w oparciu o art. 16 ust. 2 Ustawy Prawo Łowieckie) nie spowoduje radykalnego zwiększenia wiedzy o gatunku, ponieważ informacje uzyskane na podstawie osobników utrzymywanych w niewoli niewiele wnoszą do wiedzy na temat zwierząt przebywających w środowisku naturalnym. Ponadto już teraz możliwe jest przetrzymywanie szakali np. w ogrodach zoologicznych, a mimo to zainteresowanie tym jest niewielkie. W odniesieniu do gatunków spontanicznie kolonizujących nowe obszary, bardziej istotne są badania terenowe, których celem jest poznanie ekologii i dynamiki rozwoju dziko-żyjącej populacji gatunku.

(4)   Wśród myśliwych poziom wiedzy na temat szakala złocistego, w tym umiejętność identyfikacji gatunku są znikome. Opisu szakala złocistego nie zawierają żadne podręczniki poświęcone łowiectwu w Polsce. Co więcej nagminnie zdarzają się przypadki mylenia przez myśliwych gatunków łownych z gatunkami chronionymi, z fatalnym skutkiem dla tych ostatnich. Ze spraw sądowych prowadzonych w polskich sądach wiadomo, że myśliwi tłumaczyli zastrzelenie wilków pomyłką z jenotem, a zastrzelenie żubra pomyłką z dzikiem (sic!). Istnieje więc poważna obawa, iż zezwolenie na odstrzał szakali będzie skutkowało „omyłkowym” zabijaniem gatunków chronionych, zwłaszcza wilków. Tym bardziej, że w projekcie Rozporządzenia w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne, umożliwia się polowanie na szakale już od 1 sierpnia, czyli w okresie, gdy w środowisku naturalnym obecne są kilkumiesięczne szczenięta wilków, które z uwagi na niewielką masę ciała i wielkość mogą być mylone z szakalami.

(5)   Niezrozumiałe jest uzasadnianie polowań na gatunek zasiedlający w sposób naturalny obszar Polski chęcią ograniczania presji drapieżniczej na gatunki obce dla krajowej fauny, w dodatku mające cechy gatunków potencjalnie inwazyjnych, takie jak bażant czy królik (Solarz 2012a, 2012b). Kontrowersyjność tego zapisu potęguje umożliwienie w takich warunkach całorocznego odstrzału szakali. 

(6)   Spośród wszystkich metod ograniczania populacji łownych dzikich ssaków kopytnych Ministerstwo Środowiska ograniczyło się tylko do wydłużenia okresu polowań na dziki, samice i cielęta jeleni oraz daniele. Tymczasem do wzrostu liczebności tych gatunków przyczynia się szereg działań samych zarządców obwodów łowieckich. Najistotniejszym z nich jest dokarmianie, które w istotny sposób wpływa na ograniczanie naturalnych mechanizmów regulacji liczebności ssaków kopytnych. Rozwiązania służące redukcji szkód wyrządzanych przez dzikie kopytne w rolnictwie i leśnictwie powinny być zsynchronizowane i wprowadzane w sposób całościowy.

 

W opinii Stowarzyszenia dla Natury „Wilk” szakal złocisty powinien zostać uwzględniony w Rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, gdzie winien się znaleźć na liście gatunków objętych ochroną częściową. Natomiast dalsze decyzje związane z zarządzaniem jego populacją muszą się opierać na uprzednich badaniach naukowych nad jego ekologią i dynamiką rozwoju populacji w warunkach Polski.

 

 

Dr Sabina Pierużek-Nowak

Prezes Zarządu Stowarzyszenia dla Natury „Wilk”

 

 

Kowalczyk R. 2017. Szakal złocisty Canis aureus Linnaeus, 1758. W: Atlas Ssaków Polski. IOP PAN, Kraków. Dostępne na: http://www.iop.krakow.pl/ssaki/Gatunek.aspx?spID=204

Kowalczyk R., Kołodziej-Sobocińska M., Ruczyńska I., Wójcik, J.M. 2015. Range expansion of the golden jackal (Canis aureus) into Poland: first records. Mammal Research 60: 411-414. Dostępne na: https://link.springer.com/article/10.1007/s13364-015-0238-9  

Solarz W. 2012a. Bażant Phasianus colchicus Linnaeus, 1758. W: Z. Głowaciński, H. Okarma, J. Pawłowski, W. Solarz (red.). Gatunki obce w faunie Polski. Wyd. internetowe. Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie. Dostępne na: http://www.iop.krakow.pl/ias/gatunki/192

Solarz W. 2012b. Królik Oryctolagus cuniculus Linnaeus, 1758. W: Z. Głowaciński, H. Okarma, J. Pawłowski, W. Solarz (red.). Gatunki obce w faunie Polski. Wyd. internetowe. Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie. Dostępne na: http://www.iop.krakow.pl/ias/gatunki/190

Trouwborst A., Krofel M., Linnell J.D.C. 2015. Legal implications of range expansions in a terrestrial carnivore: the case of the golden jackal (Canis aureus) in Europe. Biodiversity and Conservation 24: 2593-2610. Dostępne na: https://link.springer.com/article/10.1007/s10531-015-0948-y  

 

Przekaż 1% podatku na rzecz stowarzyszenia.

Dowiedz się więcej.



Nasz profil na Facebook Nasz profil na YouTube

Projekt i wykonanie: maszyna.pl
English
Polski